Zbliża się 100 rocznica Wielkiej Wojny

Zbliża się 100 rocznica Bitwy Sierpniowej z 1914 roku. Poniżej zdjęcia z książki poświęconej tej wojnie. Część z tych zdjęć jest dostępna w formie pocztówek. Niestety nie mogę podać tytułu książki, ponieważ fotografie były sprzedawane po wyjęciu z całości albumu.

Plebiscyt 11.07.1920

Dziś zaprezentuję album propagandowy przedstawiający sukces plebiscytowy z 1920 roku. W środku znajdziemy kilka unikalnych zdjęć z Neidenburga.

...A jak przeżywali to wydarzenie „normalni” Mazurzy? August Tadday, kronikarz gminy Ulesie(Ulleschen) w powiecie niborskim, tak pisze o ówczesnych nastrojach we wsi:”Wobec bezpośredniego niebezpieczeństwa polskiego powołano we wsi już w czerwcu roku 1919 niemiecki Heimatverein, do którego wstąpili wszyscy mieszkańcy. Na jego czele stanął  nauczyciel Eugen Wieczorek, który z fanatyczną pasją i w duchu liberalnym urządzał wieczorki uświadamiające i organizował symbolicznie zabarwione uroczystości ojczyźniane. Przyczynił się w ten sposób nie tylko do pielęgnowania ojczyźnianego życia towarzyskiego, lecz także wobec niebezpieczeństwa polskiego budził u całej ludności wsi prusko -niemiecką świadomość narodową i tym samym najskuteczniej przeciwdziałał krytycznej sytuacji w owych dniach [...]. ( Andreas Kossert „Mazury. Zapomniane południe Prus Wschodnich”).

Informator teleadresowy NSDAP

Dziś zaprezentuję informator dodawany do kalendarza wydawanego przez NSDAP w latach trzydziestych XX wieku. Analiza zapisów w nim zawartych oprócz danych o ilości osób zamieszkujących powiat Neidenburg, pozwala poznać nam także ilość osób wykonujących poszczególne zawody np. akuszerki, lekarze, weterynarze i.tp.

Czarno-biała Nidzica cz.11

Kolejne czarno-białe zdjęcia z Nidzicy. Pierwsze zdjęcie przedstawia nieistniejący już budynek przy ul. Warszawskiej. Na budynku tabliczka z nieistniejącą ul. Jakuba Jagalta. Tu ciekawostka, jeszcze kilka lat temu Zakład Energetyczny ogłaszał przetarg na wykonanie prac na tej nieistniejącej ulicy.

 Istniejące budynki przy ul. Żeromskiego

 Nieistniejący budynek przy ul. Mickiewicza.

 Inny budynek przy ul. Mickiewicza.

 Budynek starej plebani.

 Istniejący budynek przy ul. XXX -lecia PRL, wcześniej ul. Wasiańskiego

Neidenburger Kreis-Blatt

W 1840 roku zaczął wychodzić dziennik urzędowy Kreisblatt ( Die Kreisblätter von Neidenburg ) z dodatkiem w języku polskim. Jako organ starosty wydawany był do 1920 roku. Jego zadaniem było informowanie obywateli o państwowych i lokalnych zarządzeniach. Pierwotnie zawierał obwieszczenia i komunikaty, później także ogłoszenia. Między innymi były zamieszczane rozporządzenia o obowiązku rejestrowania zbiegów z Królestwa Polskiego, a także listy gończe za tymi osobami.
Edward Martuszewski w "Polskich i niepolskich Prusakach" zamieścił informację z Kreisblattu pisarza obwodowego z 1849 roku:
"Wyiednałem, że nateraż do kupienia są polskie kalendarze na 1849rok u tuteyszego drukarza Pana Weissa, co mieszkańcom tuteyszego powiatu obswiadczyc trzymam za potrzebę".
W 1851 roku zamieszczone zostało np. ogłoszenie podpisane przez starostę niborskiego:

" Na poniedziałek 28go tego miesiąca po południu o trzeciey lub czwartey godzinie tak około przez dwa godziny nastanie zaćmienie słońca, t.i.: xiężyc na naturalnym biegu swoim postawi się pomiędzy słońcem i ziemią, a przez to światłości słoneczney na ziemi zakryie, tak iż na ten czas nawet noc będzie. Ten nagły wstęp zaćmienia, iak się o tym z dawna przekonano, uczyni, że bydło się wzdryga i niespokoynym stanie. Ja z tego weźmę sobie powodu, na to uważemi wszystkich uczynić, i oraz zalecać, żeby bydło przez czas zaćmienia słońca a w stayni było zatrzymane".

W 1863 roku Neidenburger Kreisblatt ogłaszał o wyznaczeniu nagrody pieniężnej za dostarczenie powstańca, albo wskazanie miejsca, gdzie powstaniec ukrywa się. Nie było jednak przypadku takiego donosu.

W 1872 roku Kreisblatt opublikował imienną listę zbiegów, którzy otrzymali zezwolenie na pobyt w Prusach. Lista obejmuje ponad 700 nazwisk, w tym 39 w samej Nidzicy. W następnych dwóch latach lista ta powiększyła się o kilkadziesiąt nazwisk.

 

Pomnik

26 VI 1898 NA RYNKU ODSŁONIĘTO POMNIK ŻOŁNIERZOM WILHELMA I

 W 1935 roku pomnik został przeniesiony na Plac Tannenberski.
W 1964 roku z fundamentów tego pomnika na rynku wydobyto zdjęcia, których reprodukcje przedstawiam.

A tak pomnik prezentował się na nowym miejscu.

Czarno-biała Nidzica cz.10

Widok na skwer przy ul. Mickiewicza. Przed II w.św. w tym miejscu stały Hotele Niemiecki i  Żurawskiego.

Nieistniejące budynki i urządzenia młyna Schultza oraz rozebrana stara plebania. Dziś widok na Plac ks. Sudzińskiego.

Widok na ul. Kościuszki i dalej na wieżę Straży Pożarnej